دوتار
دوتار، سازي است شبيه به سه تار كه كاسه آن به شكل گلابي است و روي كاسه آن چوب قرار دارد، چنانچه از نامش پيداست داراي دو سيم است و به وسيله انگشت نواخته مي شود و مضراب ندارد. طول دسته آن حدود 60 سانتي متر و مجموعا طول ساز يك متر مي باشد. اين ساز را مي توان در آسياي مرکـزي، خاورميانه، و شمال شرقي چـين پـيـدا کرد. جـد اين ساز به احتمال زياد، تـنـبـور خراساني، است که شکـل آن در کـتاب الموسيقي الخبر، فارابي در قـرن دهـم شرح داده شده است.
در ايران، نواختن دوتار در نواحي شمال، جنوب و شرق استان خراسان، بخوصوص در بـين *تـرکمن ها، و گـرگـان ، گـنـبـد و جنوب شرق ايران نيز متداول مي باشد. دوتار را در فاصله چهـار يا پـنج کوک مي کـنند كه طريـقـه کوک کردن آن در مناطق مختـلف کـمي با هـم فرق دارد.
دو نوع مختـلف از چوب در ساختمان دوتار مورد استـفاده قرار مي گيرد. قسمت گـلابي شکـل آن را از چـوب درخت شاه توت و قسمت گـردن آن را از چوب زردآلو يا درخت گـردو تهـيه مي کـنـند.
در قـديم زه هـاي آن را از روده حيوانات تهـيه مي کـردند، ولي امروزه آن را از نايلون يا سيم هاي فولادي تـهـيه مي کـنـند که هـم بهـتر مقاومت مي کـند و هـم ارزان تر است.
تکـنيک نواختـن دوتار مرکب است از کـشيدن تارها بدون استـفاده از مضراب و بـدنبال آن حرکات نزولي و صعـودي که تـقـريـباً تمام انگـشتان را درگير نواختـن آن مي کـنـد.
حاج عثمان محمد پرست
از برجسته ترین نوازندگان این ساز می توان به حاج قربان سلیمانی استاد غلامعلی پورعطایی و *حاج عثمان محمد پرست اشاره کرد.
تكنوازي دوتار (حاج قربان سليماني)
-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-
پ.ن: استاد حاج عثمان محمد پرست، فرزند دين محمد، ملقب به عثمان خوافي، از نوازندگان چيره دست دوتار است که در بداهه، پنجه اي غرورآفرين و يگانه دارد. استاد حاج عثمان محمد پرست در سال هزهر و سيصد و هفت در بخش رود خواف از شهرهاي جنوب شرقي استان خراسان در حاشيه کوير به دنيا آمد. وي از طايفه باي که طايفه اي دامدار و چادرنشين هستند، مي باشد.
پ.ن: موسيقي تركمن در چهار دستگاه مخمس، تشنيد، نوايي و قريق لار و در 4 سبك عمده : 1-سبك سالير – ساريق 2-سبك يموت – گوگلان 3-سبك دامانا 4-سبك آخال تكه اجرا ميشود.
موسيقي بزرگ تركمن مقام نام دارد كه حدود 500 مقام تركمني وجود دار دكه برخي از آنها عبارتند از: 1-گوگ دفه 2-سحر 3-سويدك 4-قونقورياش 5-آت چاپان 6- حاج قولاق 7-نار آغاچ 8-آيراليق و ...
